Bibiriya Yera yanditswe ryari kandi gute ?– Umwanditsi wa mbere wa Bibiliya Yera ni MOSE
yanditse igitabo ca mbere ca YOBU
acandikira i MIDIYANI muri 1486 imbere y’ukuvuka kwa
Yesu Kristu ( Av.J.C).
Igitabo canditswe inyuma y’ibindi n’ic’IVYAHISHURIWE YOHANA, canditswe n’intumwa YOHANA
iri i mu kizinga ca PATIMO muri 95 (inyuma ya Yesu Kristo
( Ap.J.C).
Ibitabo 39 vyo mw’isezerano rya kera,
vyanditswe imyaka irenga igihumbi (1000).
Ibindi 27 vyo mw’isezerano risha
vyanditswe imbere y’uko ikinjana ca 1 c’inyuma ya Yesu Kristo kirangira.
Ni ukuvuga ko:
ugereranije igihe kwandika BIBILIYA Yera yatwaye kingana
n’imyaka 1690 irengako gatoya.
Bibiliya Yera yanditswe n’abantu batandukanye barimwo :
– Abami : Dawidi, Salomo
– Abarovyi : Yohana
– Abakarani : Ezekiyeli, Matayo
– Abaganga : Luka
– Abashumba : Amosi
Wari uzi ko Bibiliya Yera yandikiwe ahantu
hatandukanye?:
– I Sinayi: Itanguriro
– I midiyani: Yobu
– muri Palesitina: Yesaya
– i Mesopotamiya: Ezekiyeli
– muri Aziya ntoya: Ivyete vy’Ishengero ry’i Korinto
– m’Ubugireriki: icete candikiwe Ishengero ry’Abaroma,….
Menya ko Bibiliya Yera yanditswe mu ndimi
zitandukanye :
– Isezerano rya kera ryanditswe mu
GIHEBURAYO kiretse imirongo mikeya yanditswe
m’urunyarameya.
– Isezerano risha ryanditswe mu KIGIRIKI.
– Bibiliya ya mbere ihindurwa yanditswe na Yohana Wycliffe ayihindura mu congereza kuhera muri
1382 kugeza muri 1386.
Ubu Bibiliya Yera imaze
gusobanurwa mu ndimi zirenga 1100.
*Sobanukirwa ni uko Bibiliya Yera igabanijemwo imigabane ibiri:*
– Isezerano rya kera rifise ibitabo 39
– Isezerano risha rifise ibitabo 27
– Bibiliya Yera yose ifise ibitabo 66
– Ifise Ibice 1189
– Ifise Imirongo 31.175
– Ifise Amagambo 810.697
– Ifise Inyuguti 3.866.480
Igice kirekire kiri muri Bibiliya Yera ni Zaburi
119, gifise imirongo 176
-Igice kigufi kiri muri Bibiliya Yera ni Zaburi 117, gifise imirongo biri
Umurongo muremure muri Bibiliya Yera uboneka muri:
Esiteri 8: 9
Umurongo mugufi muri Bibiliya uboneka mu Kuvayo 20:13&15 *Ntukice*na *Ntukibe*.
* Umurongo uri hagati muri Bibiliya uboneka
muri Zaburi 118:8 (uvuga ngo: *Kugira Uhoraho ubuhungiro kuri n’ikimazi kuruta kwizigira abantu).*
ni ukuvugako ugabanyamwo
Bibiliya kabiri.
Izina rirerire muri Bibiliya riboneka muri
Yesaya 8:3 ni *‘’MAHERI-SHALALI-HASHI-BAZI’’*
Izina rigufi muri Bibiliya riboneka muri 2 Abami 17: 4 ni ‘’ SO ’’ yari Umwami wa
EGIPUTA.
Igitabo kitabonekemwo ijambo Imana muri
Bibiliya ni muri ESITERI.
Igitabo gisozera isezerano rya kera ni MALAKI
* Umwami avugwa muri Bibiliya Yera yayoboye
akiri muto afise imyaka ndwi ni YOWASI:
(2 Ingoma 24 :1)
Imigabane minini igize isezerano risha ni
ibiri (2) ariyo :
– Ivyakozwe n’intumwa
– Ivyahishuwe
Menya Imisozi yahawe umugisha nkuko biri muri Bibiliya:
– SINAYI
– KALVALI
– KARUMERI
– ELAYONO
Amen!