Abarundi turi mu matora y’ibwirizwa shingiro.

Mugihugu hagati, hanze mu buserukizi eka no mubasirikare bagiye kugarukana amahoro mûri Somaliya hose amatora ariko araba ahandi yamaze kuba.

Bimwe mu bigiye guhinduka mw’ibwirizwa shingiro rya kera

Abanyepolitike ntibumvikana ku buryo ibwirizwa shingiro ryahahora ryasubiwemwo, ndetse imigambwe itavuga rumwe n’ubutegetsi ikaba itarishigikira. Ivyahinduwe mw’ibwirizwa rya kera ni nk’ibiki?

Ku bijanye n’ikiringo c’umukuru w’igihugu ku burongozi bw’igihugu, cavuye ku myaka itanu kija ku myaka indwi, ariko umukuru w’igihugu akaba atazorenza ibiringo bibiri nkuko vyahora. Abashigikiye iyo ngingo bavuga ko vyoha umwanya ukwiye leta kurangura imigambi yishinze.

Mw’ibwirizwa rya kera vyari bitegekanijwe ko imigambwe yaronse ibice 5% mu matora y’abashingamateka ironka niburiburi ikibanza mu bushikiranganji nkuko amasezerano ya Arusha yabitegekanya. Mw’ibwirizwa rishasha umugambwe uzoba watsinze amatora niwo uzigenera abaja muri leta mu bayoboke bawo.

Ku bijanye no guhitisha amategeko mashasha mu nama nshingamateka na nkenguzamateka, bitegekanijwe ko amategeko asanzwe azokenera ibice 50% n’ijwi rimwe; ayakomeye akaba ariyo yonyene yemezwa kuri bibiri vya gatatu (2/3). Ino ngingo ngo izofasha gutunganya amategeko yihuta mu mwanya muto.

Ibitigiri vyo kugabangana ibibanza mu moko y’abahutu n’abatutsi (60% ku bahutu na 40% ku batutsi) muri leta no mu nama nshingamateka vyagumijweho niburiburi ku kiringo c’imyaka itanu, co kimwe n’ibitigire (50% ku bahutu na 50% ku batutsi) mu nama nkenguzamateka no mu nzego z’igisirikare n’igipolisi. Mw’ibwirizwa ryahinduwe bitegekanijwe ariko ko inyuma y’imyaka itanu, inama nkenguzamateka izoshikiriza aho ihagaze niba ivyo bitigiri bikwiye kuvanwaho canke kugumizwaho.

Ubuzima mu gisagara ca Bujumbura

Mu bice bimwe bimwe vy’igisagara ca Bujumbura ubuzima bwasa n’ubwahagaze, uruja n’uruza rwagabanutse kubera amatora. Harengana umuntu umwumwe n’imodoka imwimwe, amaduka n’ubuzi bikaba vyari vyugaye. Abajejwe umutekano nibo baguma bazunguruka.

Umukuru w’akanama kajejwe amatora (Ceni) mu Burundi, Pierre Claver Ndayicariye yavuze ko igikorwa co gutora ibwirizwa shingiro kigenda neza muri rusangi.

Bwana Ndayicariye yavuganye na BBC ari mw’ibarabara agenzura ico gikorwa mu gisagara ca Bujumbura, yavuze ko hose muho yashitse abatora bashitse kare, kandi ko ico gikorwa caranguwe mu mahoro n’umutekano. Yongeye aramenyesha ko hari ibikoresho vyakoze mu matora aheruka nk’udusandugu, amarangi n’ibindi, bikozeko kugira ngo ntibasesagure amahera.

Publicités